Bakterije i neplodnost kao klinički problem usko su povezani. Globalno posmatrano, sve veći broj žena u reproduktivnom periodu ima poteškoće sa začećem. U pitanju je kompleksan problem, ne samo medicinski već i socijalno psihološki. U igri je više faktora, pojedinačno ili kombinovano koji se mogu identifikovati kao uzroci neplodnosti.
Kao najčešći uzroci neplodnosti izdvajaju se hormonski disbalans, starosno doba i bakterijske infekcije. Kada su u pitanju bakterije i plodnost, treba istaći da bakterije nisu same po sebi uzrok neplodnosti ali one svojim dejstvom mogu dovesti do oštećenja reproduktivnih organa i tkiva usled čega je začeće otežano.
Osim toga, nelečene bakterijske infekcije mogu imati posledice i na održavanje trudnoće odnosno zadržavanje embriona. Kao najčešće bakterije koje onemogućavaju začeće ubrajaju se genitalna hlamidija, mikoplazme i ureplazme.
Simptomi genitalne hlamidije
Uzročnik hlamidije je gram negativna bakterija Chlamydia trachomati. Prenosi se seksualnim kontaktnom. Češće se javlja kod žena nego kod muškaraca. Kod žena hlamidija može izazvati neplodnost ako se proširi na matericu i jajovode a može imati za posledicu i vanmateričnu trudnoću.
Kod muškarca hlamidija može izazvati probleme sa seksualnom funkcijom, upalom semenih kanala, zapaljenjem testisa a mogu se javiti i problemi koji uključuju probleme sa neplodnošću.
U većini slučajeva simptomi su pritajeni a ukoliko se ispolje, kod žena mogu se identifikovati kao pojačan vaginalni iscedak neprijatnog mirisa, bolovi i grčevi u donjem delu stomaka, bol prilikom seksualnih odnosa, vaginalno krvarenje tokom i posle odnosa, peckanje i svrab u vaginalnom području, bolno mokrenje, što može biti praćeno i povišenom temperaturom.
Kod muškaraca, simptomi hlamidije se ispoljavaju kao peckanje prilikom mokrenja, žuti ili zeleni iscedak iz penisa, bol u donjem delu stomaka, bol u testisima.
Simptomi mikoplazme i ureaplazme
Mikoplazma i ureaplazma su sićušne bakterije koje se ne vide pod mikroskopom a otkrivaju se pomoću specijalnih testova. Za njih je karakteristično da nemaju ćelijski zid već žive u ćelijama domaćina. Leče se posebnom vrstom antibiotika a simptomi infekcije često izostaju.
Prema najnovijim istraživanjima čak 70% seksualno aktivnih ljudi ima ove bakterije. Ne izazivaju uvek infekcije, već samo kada dođe do njihovog prekomernog razmnožavanja, najčešće usled slabljenja imunog sistema.
Od mikoplazma bakterija koje se mogu identifikovati kao uzrok neplodnosti izdvajaju se:
Mikoplazma genitalium
Simptomi infekcije kod žena mogu se ispoljiti kao bol tokom intimnog odnosa, krvarenje i iscedak iz vagine, a kod muškaraca kao uretritis, peckanje prilikom mokrenja i iscedak iz penisa.
Ureaplazma urealyticum i ureaplazma parvum
Ove bakterije su obično bezopasne osim ukoliko krenu da se prekomerno razmnožavaju. Kod žena nastanjuju grlić materice ili vaginalni trakt. Kod muškaraca ima ih u mokraćnoj cevi.
Infekcija ureaplazmom takođe može proći neprimećeno zbog izostanka simptoma. Kod žena infekcija može biti uzrok bakterijske vaginoze a simptomi uključuju vodeni iscedak iz vagine, bol prilikom seksualnih odnosa, neprijatan vaginalni miris.
Ostali simptomi kod muškaraca i žena mogu biti bol tokom mokrenja, bol u stomaku, osećaj peckanja, nevoljno otpuštanje mokraće.
Dijagnosticiranje, lečenje i prevencija
Kod parova koji imaju problem sa začećem a kod kojih se ne može utvrditi tačan uzrok neplodnosti, preporučuje se testiranje na bakterijske infekcije. Dijagnosticiranje se vrši na osnovu speci specijalnih briseva, bakterijske kulture i uzoraka mokraće.
Infekcija se leči odgovarajućim antibioticima. Nakon lečenja, testiranje treba ponoviti jer postoji mogućnost da se infekcija ponovo javi. Za vreme lečenja treba izbegavati seksualne odnose.
Kada su u pitanju bakterije i neplodnost, jedina prevencija su zaštićeni seksualni odnosi, odnosno upotreba kondoma. Obzirom na veliku verovatnoću izostanka simptoma, periodično testiranje na ove bakterije se svakako preporučuje. Time se čuva reproduktivno zdravlje i ujedno smanjuje rizik od prenošenja eventualne infekcije.